Cumhurbaşkanlığı, İngiltere'nin Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakanı Geoff Hoon'un, Güney Kıbrıs ziyaretinde Kıbrıs Rum tarafını memnun edecek ifadeler kullanmaya özen göstermiş olmasının, Kıbrıs Rum uzlaşmazlığının yükselmesine neden olup, Kıbrıs sorununun çözüme kavuşturulmasını zorlaştıracak bir etki yapacağını açıkladı.

Hoon'un Güney Kıbrıs'a yaptığı ziyaret ve bu ziyarette ifade ettiği görüşler, KKTC'de tepkiyle karşılandı.

Cumhurbaşkanlığı, Hoon'un açıklamalarını, "İngiltere hükümetinin; Kıbrıs Rum tarafının özellikle İngiliz Egemen Üs Bölgeleri konusunda yarattığı huzursuzlukların primlendirilmesi" olarak değerlendirildi.

Konuyla ilgili olarak dün yazılı bir açıklama yapan Cumhurbaşkanlığı, İngiliz bakanın, bir süreden beridir bozuk olduğu ileri sürülen Kıbrıs Rum-İngiliz ilişkilerini düzeltmek uğruna bu gerçeği göz ardı etmesinin, Kıbrıs sorununa kapsamlı, adil ve erken bir çözüm bulma çabalarını olumsuz etkileyeceğini belirtti.

Açıklamada, Kıbrıs sorununun içinde bulunduğu çıkmazın; bütün dünyanın desteğini alan BM Kapsamlı Çözüm Planı'nın, baskı ve yanıltma kampanyaları sonucunda Kıbrıs Rum halkı tarafından reddedilmesinden kaynaklandığına dikkat çekildi.

Türkiye'nin AB üyeliğiyle Kıbrıs sorununun çözümü arasında bir ilişki kurulmaya çalışılmasının, yakışıksız ve kabul edilemez olduğuna işaret edilen açıklamada, şu görüşlere ter verildi:

"Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünün devamından sorumlu olan Kıbrıs Rum tarafını, gayrı yasal bir şekilde tüm adayı temsilen AB üyesi yapmak için en yoğun çabayı harcadığını ifade eden İngiltere'nin, sorunun çözümü

için yoğun çaba harcamış ve harcamakta olan Türkiye'nin AB üyeliği için böyle bir ilişki oluşturmaya çalışmasının ne ahlaki ne de hukuki bir zemini vardır"

Açıklamada, 1960 anlaşmalarıyla kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti'nin üç garantöründen biri olarak, Kıbrıs sorunuyla ilgili gelişmeleri yakından takip eden İngiltere'nin, Kıbrıs sorununun çözümünde olumlu bir rol oynama kapasitesine sahip olduğu, ancak Hoon'un taraf tutan yaklaşımlarının bu rolle bağdaşmadığı belirtildi.

Açıklamada, "Bu tür yaklaşımlar ve çelişkili tutumlar, Kıbrıs Rum tarafını, BM çerçevesinde kapsamlı bir çözüm yönünde çaba harcamaya teşvik etmeyecek ve çözüm sürecinde çeşitli zorluklar yaratacaktır" denildi.

ABD Temsilciler Meclisi üyesi Ed. Whitfield, Temsilciler Meclisi’nin yer aldığı ABD Kongresi’ne sunduğu bir yazıyla, Kıbrıs sorunu ve Kıbrıslı Türklere uygulanan izolasyonları gündeme getirdi.

Whitfield, referandumun üçüncü yıldönümü çerçevesinde sunduğu yazısında, Kıbrıslı Türklere uygulanan izolasyonların kaldırılmasının, adada kapsamlı bir çözüm için atılacak en önemli adım olacağını ifade etti.

KKTC’nin Washington Temsilciliği tarafından verilen bilgiye göre, Temsilci Ed. Whitfield, yazısında, Annan Planı’nın Kıbrıslı Türkler tarafından yüksek bir oranla kabul edilmesine karşın, planın Kıbrıslı Rumlar tarafından ret edildiğini; buna rağmen Kıbrıslı Rumlara AB üyeliğinin verildiğini, Kıbrıslı Türklerin ise dışarıda bırakıldığını kaydetti.

Annan Planı’nın bu güne kadar halkın onayına sunulan tek plan olduğunu belirten Whitfield, planı iki taraf için adil olarak niteleyerek, planın hem ABD hem de AB tarafından desteklendiğini de kaydetti.

BM Genel Sekreteri tarafından BM Güvenlik Konseyi’ne referandum sonrası bir rapor sunulduğunu ve raporda Kıbrıslı Türkler üzerindeki izolasyonların kaldırılması gerektiğin de dile getirildiğini ifade eden Whitfield, AB Konseyi, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi ve İslam Konferansı Örgütü’nün izolasyonların kaldırılması konusunda aynı fikirde olduklarını belirtti.

Uluslararası toplumun Kıbrıslı Türklere bu yönde verdiği sözlerin ardından üç yıl geçmesine rağmen ve iki taraf arasındaki ekonomik farklılığın giderilmesinin çözüme yardımcı olacağı yönündeki görüş birliğine karşın, izolasyonların kaldırılması veya hafifletilmesi yönünde hiç bir adım atılmadığını ifade eden Whitfield, Kıbrıslı Türklerin tavrını överek, “Kıbrıslı Türklerin, Kıbrıs’ta kapsamlı bir çözüme yönelik göstermiş oldukları çaba gerilememiştir” dedi. Ed. Whitfield ayrıca, Kıbrıslı Türklerin BM iyi niyet misyonu altında yapılan girişimleri de desteklediklerini kaydetti.

İzolasyonların kaldırılmasının gerekliliğini dile getiren Whitfield, şöyle devam etti:

“Her zamankinden fazla, adadaki kapsamlı çözümün destekleyicisi olarak, Kıbrıslı Türklere uygulanan (ekonomik, sosyal ve politik) izolasyonların kaldırılmasının, çözüme giden yolda atılabilecek en olumlu adım olacağına çok güçlü bir şekilde inanıyorum.”

Kıbrıslı Türklerin fevkalade bir esneklik ve olguluk örneği sergilediklerini belirten Ed. Whitfield, üç yıl önce Kıbrıs’ın geleceği hakkında karar verme noktasına gelindiğinde, Kıbrıslı Türklerin kendilerini gösterdiğini kaydetti. Whitfield, yazısını şöyle tamamladı:

“Yapıcı davranışlarını görmek ve buna uygun bir karşılık vermek, sadece tüm kesimlere gönderilmesi gereken bir mesaj değil, adalet ve hakkın yerini bulması için de bir gerekliliktir.”

Konuyla ilgili olarak Başbakan Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada şöyle dedi:

“Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi Üyesi, Türkiye Dostluk Grubu Eşbaşkanı Ed Whitfield, Annan Planı’nın Ada’da eşzamanlı referandumlara sunuluşunun 3. yıldönümü vesilesiyle, Kongre’ye sunmuş olduğu beyanında, Kıbrıs’ta kapsamlı bir anlaşmaya varılmasını destekleyen Kıbrıs Türk halkına uygulanmakta olan insanlık dışı izolasyonların kaldırılması yönünde güçlü bir çağrı yapmıştır. Ayrıca, Kongre Üyesi Whitfield beyanında Kıbrıs Türk halkına uygulanan ekonomik, sosyal ve siyasi izolasyonun kaldırılmasının müzakerelerin başlaması yönünde atılacak en olumlu adım olacağının altını çizmiş olması ise sadece ABD yetkililerince değil uluslararası toplumca da dikkate alınması gereken gerçekçi bir yaklaşımdır.

Hatırlanacağı üzere, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Doç. Dr. Turgay Avcı 2007 Mart ayı içerisinde ABD’ne yapmış olduğu ziyareti esnasında, diğer ABD Temsilciler Meclisi üyelerinin yanısıra, Ed Whitfield’la da görüş alışverişinde bulunarak Kıbrıs Türk tarafının haklı tutumunu izah etmiş ve Kıbrıs Türk halkı üzerinde uygulanmakta olan izolasyonların ABD Kongresi ve Amerikan kamuoyunun dikkatine getirilmesini talep etmişti. Bakanlığımızın yürütmekte olduğu proaktif dış politikanın bir parçasını oluşturan dış temasların etkili olduğunu görmekten memnuniyet duyuyoruz. Whitfield’in Kıbrıs’taki gerçekleri dile getiren bu beyanının ABD Kongresi’nde ses getireceğine inanıyoruz.”