Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos bir yılı aşkın süreden sonra dün ilk kez biraraya geldi.

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs’taki Özel Temsilcisi Micheal Möller’in Lefkoşa Havaalanı yakınlarındaki ara bölgedeki evinde saat 16.08’de bir araya geldiler, Liderlerin görüşmesi yaklaşık 3 saat sürdü.

Görüşme sonrası kısa bir açıklama yapan Möller, “Sayın Papadopulos ile Sayın Talat yapıcı bir atmosfer içerisinde görüştüler. Prosedürün en kısa zamanda başlaması gereği üzerinde uzlaştılar ve kapsamlı bir çözümü gündeme getirecek diğer konuları da ele aldılar. Temaslarına BM aracılığıyla devam etmeye ve uygun bir zamanda yeniden bir araya gelmeye karar verdiler” dedi.

Papadopulos’la görüşmesini Cumhurbaşkanlığı’na dönüşünde düzenlediği basın toplantısıyla değerlendiren Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Rum Yönetimi Lideri Tasos Papadopulos’la bugünkü görüşmelerinde “2-2.5 aylık hazırlık sürecinden sonra tam teşekküllü müzakerelerin başlamasını ve 2008 sonuna dek çözümün hedeflenmesini” önerdiklerini, ancak önerilerinin kabul görmediğini açıkladı.

Talat, “İvedi çözüm için hızlandırılmış bir hazırlık süreci önerdik. Bu önerimiz ne yazık ki kabul görmedi” dedi.

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, BM aracılığıyla temaslara devam kararı aldıklarını, bir ilerleme olursa Papadopulos’la bir araya geleceklerini ancak zaman sınırı konulmadığını kaydeden Talat, Rum lider Papadopulos’un “birkaç komite kuralım, Kıbrıs sorununu onlara havale edelim” anlayışı taşıdığını, bu sürenin 14 ay mı, 14 yıl mı, 140 yıl mı süreceğinin ise belirsiz olduğunu söyledi.

Talat, 8 Temmuz sürecinde öngörülen komitelerden tek birinin bile kurulamadığına işaret ederek, “Demek ki bu şekli yanlış. Biz bunu değiştirmek, disipline etmek için 8 Temmuz anlaşması sınırları içinde bir öneri sunduk” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Talat, Kıbrıs sorununun 4 ana konusuna ek olarak AB konusunu da eklediklerini ve 5 komite kurulmasını önerdiklerini bildirdi.

Papadopulos’la görüşmelerinde en baştan beri bilinen yaklaşımlarını dile getirdiklerini belirten Talat, “Bizim açımızdan geçen zaman çözümün aleyhinedir. Akıp giden zamanı durdurmak ve kısa sürede bizi bütünlüklü çözüme götürecek tam teşekküllü müzakerelerin başlamasını sağlamak amacıyla, yani ivedi çözüm için hızlandırılmış bir hazırlık süreci önerdik” dedi.

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, “8 Temmuz sürecini hızlandırma düşüncesiyle, hazırlığın 2 ay içinde ve Kıbrıs sorununun ana konularını ele alacak 5 komite vasıtasıyla tartışılmasını, 2-2.5 aylık hazırlıktan sonra liderlerin masa başına geçerek tam teşekküllü müzakerelere başlamalarını” önerdiklerini bildirdi.

Talat, şöyle konuştu:

“Yani aslında 8 Temmuz sürecine bir düzenleme öngördük. 8 Temmuz sürecini hızlandırma, disiplin altına alma ve sonuç alıcı hale getirme önerisi yaptık. Bu düşüncemiz ne yazık ki kabul görmedi. Ve sonuç olarak bu görüşmeden sonra bildiğiniz basın açıklaması yapıldı. Bu arada teknik komitelerin kurulması önerimizi de yaptık. Yine kapsamlı müzakerelerin başlamasıyla 2008 sonuna kadar Kıbrıs sorununun çözülmesi, yani bütünlüklü çözüm hedefine ulaşılması önerisini yaptık.

Özellikle birinci bölüm, yani hazırlık sürecinin hızlandırılması ve kapsamlı çözüme yönelik müzakerelerin başlaması önerimiz kabul görmedi. Kıbrıs Rum tarafı 14 ay önce anlaştığımız 8 Temmuz sürecini birkaç komiteyle başlatma önerisinde bulundu. Bu, tarihi 14 ay öncesine taşımak demekti. Biz geçen kıymetli zamanı değerlendirerek hızlandırmak istedik. Hızlandırma ve zaman limiti getirme Rum tarafınca kabul görmedi.”

Basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlarken, görüşmede izolasyonlar ve petrol aramalar gibi çeşitli konuları konuştuklarını, Kıbrıs sorununun içeriğine ve ayrıntılara girmediklerini belirten Talat, “Dolayısıyla aramızda dağlar mı, denizler mi, okyanuslar mı var…Şu an itibarıyla söyleyemem” ifadelerini kullandı.

“Ancak benim anladığım Rum tarafı kapsamlı müzakerelerin bizim kadar isteklisi, savunucusu değildir, bunu gördüm” diyen Talat, Yeşilırmak kapısının görüşmede gündeme gelmediğini bildirdi.

Talat, görüşme sonrasında BM tarafından yapılan açıklamada “sürecin erken zamanda başlatılması konusunda anlaştıklarının” yer aldığına işaret ederek, “Rum tarafının tutumunun bununla pek fazla uyuşmadığını, hızlandırmanın masaya oturup görüşme demek olduğunu, bunun da komitelerdeki görüşmelerin ilerlemesine bağlı kılındığına göre tarafların hızlandırmayı ne kadar kabul ettiğinin kamuoyunca değerlendirilmesi gerektiğini” anlattı.

Çözümün hem Kıbrıslı Türkler, hem de Rumlar için gerekli olduğunu vurgulayan Talat, halkların çıkarları konusunda kısır yorumların doğru olmadığını belirtti.

“Biz hem Kıbrıslı Türkler, hem de Kıbrıslı Rumlar için yararlı olacak bir süreci başlatmak istedik ve hâlâ onu istiyoruz” diyen Talat, tam teşekküllü müzakerelere yarın başlama teklifi alırlarsa buna hazır olduklarını vurguladı.

Talat, Kıbrıs’ta çözümün herkes için gerekliliğinin algılanması halinde işin önemli kısmının çözülmüş olacağını dile getirdi.

Mehmet Ali Talat, “Papadopulos’un şubat ayında yapılacak seçim nedeniyle kendisiyle görüşmeyi kabul ettiği” yönündeki yorumlarla ilgili soruyu yanıtlarken de, görüşmekte hiçbir sakınca görmediğini, yorum yapmak için erken olduğunu, durumu izlemek gerektiğini, zaten temasın BM aracılığıyla devam etmesi sonucuna varıldığını söyledi.

Papadopulos’la yeniden görüşmeleri için bir gelişme kaydedilmesi gerektiğini, bugün varılan sonucun teyidi için yeniden bir araya gelmelerinin iki halka da zarar vereceğini kaydeden Cumhurbaşkanı Talat, bunu istemediğini, çözümün gerekliliğini iki halka da doğru anlatmak gerektiğini vurguladı.

“Görüşmenin ardından bugün hangi noktada bulunulduğu” sorusuna karşılık da Talat, “Benim anladığım kadarıyla Rum tarafının bütünlüklü çözüme ulaşacak tam teşekküllü müzakerelere başlama mantığı, mental hazırlığı yoktur” dedi.

Cumhurbaşkanı Talat, Annan Planı hazırlıkları döneminde gece gündüz devam eden çalışmalara atıfta bulunarak, tüm kapasiteyle, insan gücüyle ve arzuyla çözüm müzakerelerine oturulmasını istediklerini vurguladı.