Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat dün Rum tarafında yayınlanan Politis Gazetesi’ne yaptığı açıklamada “son zamanlarda Kıbrıs sorununun gidişatına ilişkin çok endişelerinin olduğunu, bugüne kadar sadece siyasi liderlerin karşıtlık içerisinde bulunurken serbest dolaşım ve iletişimin başlamasından itibaren birçok farklı sorunun iki toplumun ilişkilerini zehirlemekte olduğunu” ifade etti.

Talat, mülkler konusunda açılan kişisel davaların yanı sıra bir tarafta suç işleyen kişilerin diğer tarafa kaçması durumunun da mevcut olduğunu ve durumun böyle devam etmesi halinde büyük toplumsal sorunların ortaya çıkacağını ifade ederken BM’den Rum Yönetimi Başkanı Papadopulos ile bir görüşme ayarlamaları talebinde bulunduğunu ancak Papadopulos’tan tam bir ret cevabı aldığını vurguladı.

"Barikatların kapanmasını gerektirecek bir noktaya varmamız mümkün mü?” şeklindeki bir soruya karşılık ise Cumhurbaşkanı Talat, “Bizim bu yönde bir niyetimiz yok. Ancak mülkler konusunun almış olduğu eğilim olayları bu noktaya getirebilir. Eğer Kıbrıslı Türklere yönelik davalar artarsa o zaman tutuklanacakları korkusuyla Güney’e geçmekten vazgeçecekler ve bunun sonucu da barikatların kapanması olacak” dedi.

Talat ayrıca 3 Ekim tarihinden önce müzakerelerin başlayacağını umduğunu çünkü Türkiye’nin AB ile müzakere sürecinin çok dinamik bir süreç olduğunu ve AB’nin tüm taraflara ve de özellikle Papadopulos’a baskı uygulayacağını ifade ederek “bazı gelişmeler olmuş olsaydı bir yıl içerisinde çözüme ulaşırdık” dedi.

Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş 15 Mayıs Pazar günü Uluslararası Rotary Kulüpleri tarafından düzenlenen “Kıbrıs’ta Kalıcı Barışa Giden Yollar” toplantısında, Kıbrıs’ta iki yıl daha çözüm arayışı içinde olacaklarını belirterek, “Çözüm olmazsa 40 yıl daha Papadopulos’un bizi kabul etmesini bekleyecek değiliz” dedi.

"Rumlar, Türk ordusunun adadan çıkarılmasını ve Türkiye kökenli Türklerin geri gönderilmesini istiyor. Türk ordusunun adadan çıkarılmasını güven oluşturulmadan Kıbrıs Türküne kabul ettiremezsiniz. Papadopulos’un bu tutumuyla maalesef şu anda kalıcı bir barış mümkün görünmüyor. İki yıl daha tarafların eşit olarak haklarının korunması koşuluyla çözüm arayışları içinde oluruz. Ondan sonra eğer çözüm olmazsa, biz de 40 yıl daha Papadopulos’un bizi kabul etmesini bekleyecek değiliz. O andan itibaren farklı bir çözüm arama yöntemi seçeriz. İki taraf arasındaki kapıların açılması da sorunu çözmez. Bu, ancak mülk davalarını artırır” diyen Denktaş Kıbrıs’ta çözümün ve kalıcı barışın, her şeyden önce sorunun Kıbrıslı Türkler ve Rumlar arasında olduğunu kabul etmekten geçtiğini anlattı ve “Kıbrıs sorunu AB, Türkiye ve Yunanistan arasında çözülecek bir sorun değildir” dedi.

Adanın iki sahibinin ilişki içinde olmasının ve farklılıklarını kabul ederek birbirlerine saygı duymalarının önemini vurgulayan Denktaş, taraflardan biri dünya tarafından adanın tek hukuki temsilcisi olarak kabul edildiği sürece sorunun çözümünün zor olduğunu vurgulayarak “Gelecekte Kıbrıs’ta kalıcı barış için şans var, yeter ki taraflara eşit davranılsın” dedi.

"Kıbrıs’ı yeniden birleştirme” sözünün yanlış olduğunu belirterek, “Kıbrıs ne zaman bir bütün oldu ki şimdi yeniden birleştirilecek” diye soran Serdar Denktaş, şöyle devam etti: “1960’da varılan anlaşma o günkü koşullarda hem Türkler’e, hem de Rumlar’a zorla empoze ettirilmişti. Önemli olan çözüme zorla, baskıyla ulaşmamaktır. Bunun için de öncelikle karşılıklı saygı ve eşitlik temelinde bir çözüme zihinsel olarak hazır olmak gerekir. Zorla da olsa ortak bir idare kurulamıyorsa iyi komşuluk ilişkisi temelinde zamanla işbirliği ortamı yaratılmasına olanak sağlayıcı alternatif bir çözüm modeli gündeme gelebilmeli.”

Rum Lider Papadopulos’un masaya gelme niyeti olmadığını da vurgulayan Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, “İnsani konuları bile konuşmayı reddeden bir anlayışa sahip bir Rum lider varken ben kiminle ve nasıl bir çözüme varacağım” diyerek iki taraf arasında işbirliği alanlarının geliştirilmesinin sorunun çözümüne katkı sağlayacağını belirtti. Denktaş, serbest ticaretin gerçek anlamda başlamasının, AB’ın doğrudan ticaret tüzüğünün hayata geçirilmesinin ve bunlara paralel olarak Türkiye’nin limanlarını Rum bandralı gemilere açmasının sorununun çözümünü kolaylaştırıcı etki yapacağını kaydetti.

Bugünkü koşullarda Rum Lider Papadopulos’u Kıbrıs Türk tarafı ile ortak hareket etmeye motive edecek birşey bulunmadığını söyleyen Denktaş, tarafların Kıbrıs’ta soruna çözüm istediklerini söylerken bunun altını doldurmaları gerektiğini ekledi.

"Şartlı ispatı vücut” talebindeki temel dayanak, belli hatalar ile anayasa ve yasalara aykırılıktan kaynaklanan itirazlara dayanıyor. Bu itirazların temel dayanak noktaları da isim hataları yanında, her olayın kendi bölgesinde görüşülebileceğine ve Türkler’in ancak Türk yargıçların da bulunacağı mahkemede yargılanabileceğine ilişkin Kıbrıs Cumhuriyeti anayasasındaki düzenlemeler.

Başbakan Yardımcısı, Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş,13 Mayıs Cuma günü Avrupa Birliği Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından düzenlediği basın toplantısı sırasında bir gazetecinin “Çağıner davasında Türk tarafının “şartlı ispatı vücut” talebinin kabul edildiğine ve Çağıner’in Avukatı Hakkı Önen’in tebligatın iptali için başvuru haklarının doğduğunu açıkladığına” işaret etmesi üzerine, “Bu güzel bir gelişme. Konuyu hukukçularla değerlendireceğiz ve atılacak adımları ele alacağız” diyerek adına tutuklama emri çıkan herhangi bir KKTC vatandaşının Rum mahkemelerine giderek olaya müdahil olmalarını hükümet olarak tavsiye etmediklerini de bildirdi.